Op werkdagen voor 17.00 uur besteld, is de volgende dag in huis.

Ik heb diabetes mellitus type 2, maar hoe komt dit?

"Ik had geen idee, ik leefde mijn leven, genoot ervan en deed alles wat ik leuk vond. Ik lette ook nooit echt op mijn voeding of mijn gewicht. Ik at wat ik lekker vond en ieder jaar kwamen er wel kilootjes bij, maar daar lette ik niet zo op. Ik was tevreden met mezelf. Totdat ik op een gegeven moment last kreeg van een aantal klachten." -  Geertje, Gezondheidsplein.nl


Insuline is een hormoon dat ervoor zorgt dat de lichaamscellen glucose als brandstof kunnen opnemen. Wanneer het lichaam niet meer gevoelig is voor insuline blijft er te veel suiker in het bloed zitten en ontstaat er een te hoge bloedglucosespiegel.
Bij diabetes type 2 reageert het lichaam niet goed meer op insuline. Er is sprake van een mindere gevoeligheid voor insuline: insulineresistentie of een vertraagde insuline afgifte door de alvleesklier. 90% van alle mensen met diabetes heeft deze variant. In een gezond lichaam geeft de alvleesklier precies de juiste hoeveelheden insuline af aan het bloed: weinig als er niets wordt gegeten en extra veel tijdens een maaltijd. 
De kans op diabetes type 2 wordt vergroot door:
  • Overgewicht als gevolgd van een hogere voedingsinname dan nodig is voor het energieverbruik
  • Erfelijke aanleg
  • Roken
  • Ouder worden
Nog niet alle oorzaken van diabetes type 2 zijn duidelijk. Diabetes type 2 is niet een beetje suiker, het is een vorm van diabetes die gekenmerkt wordt door een groter risico op hart- en vaatziekten, blindheid en nierschade. De ziekte is progressief, dit wil zeggen dat met het toenemen van de ziekteduur de behandeling telkens moet worden aangepast: eerst vaak met een dieet, daarna tabletten en vaak is uiteindelijk insuline nodig. De kans op complicaties neemt af naarmate de bloeddruk, bloedglucosewaarden en cholesterolwaarden beter zijn.

Hoe wordt diabetes type 2 ontdekt?

"Toen de klachten bleven aanhouden, ben ik toch naar de dokter gegaan. Hij stelde vast dat ik diabetes mellitus type 2 had. Daar schrok ik enorm van. Het bleek dat door mijn overgewicht mijn lichaam ongevoelig was geworden voor insuline. Insulineresistent, heet dat. Diabetes type 2 kan heel lang in het lichaam zitten, terwijl je daar niks of weinig van merkt. Dat was bij mij het geval. ‘’ - Geertje, Vragenoverdiabetes.nl


Diabetes type 2 wordt vaak pas laat ontdekt, mensen hebben vaak al jaren verhoogde bloedglucosewaarden. De ontbreken de traditionele symptomen zoals veel dorst en veel plassen. Veel meer zien we vage klachten als vermoeidheid, schimmelinfecties, jeuk klachten en slechter zien. Dit komt omdat de bloedglucosestijging langzaam ontstaat en er een soort gewenning ontstaat. Het feit dat er geen klachten zijn, betekent niet dat er geen behandeling gestart moet worden. Omdat de bloedglucosewaarden al langer verhoogd zijn, is de kans op schade aan de organen groter. De diabetes wordt dan bij toeval ontdekt bij een hart- of herseninfarct.

Hoe weet ik nu of ik diabetes type 1 of type 2 heb?

Diabetes type 1 en diabetes type 2, beide heten diabetes, maar wat zijn nu de overeenkomsten en wat zijn de verschillen? Diabetes type 1 en diabetes type 2 zijn als een soort tweeling, uit dezelfde familie en erg identiek. De overeenkomsten zijn onmiskenbaar:
  • Verhoging van de bloedglucosespiegel
  • Verhogen het risico op complicaties aan het hart, bloedvaten, nieren, ogen en voeten
  • Kans op lage bloedglucosespiegels (hypo) als gevolg van de behandeling
  • Vragen continue aandacht voor leefstijl en voeding
Er zijn echter ook fundamentele verschillen:
  • Diabetes type 1 ontstaat snel, diabetes type 2 langzaam: de kans op complicaties bij het ontdekken van de diabetes is hiermee groter
  • Bij diabetes type 1 wordt er geen eigen insuline meer gemaakt. Bij diabetes type 2 maakt de alvleesklier nog insuline maar dit is te weinig of deze werkt niet goed, hiermee is de kans op acute ernstige ontregeling heel klein.
  • Diabetes type 1 wordt altijd behandeld met insuline, diabetes type 2 vaak ook met tabletten.
  • Diabetes type 2 gaat vaak gepaard met een te hoog gewicht, hoge bloeddruk en hoge cholesterolspiegel. Hierdoor is al snel meer kans op schade aan hart en bloedvaten. 
Het is een misvatting te denken dat diabetes type 2 minder erg is, de kans op complicaties is door de verstoring van de stofwisseling juist hoger. Een beetje suiker bestaat niet.

Kan je diabetes type 2 ook op jongere leeftijd krijgen?

‘’Ik was 14 jaar toen ik na het avondeten als een blok op de bank in slaap viel. Voor mijn moeder die sinds haar 12e diabetes type 1 heeft, een alarmerend signaal. Ze prikte mijn bloed en het was raak: een bloedglucose van 18 mmol/l. De ochtend erna was deze vanzelf weer naar 4,5 gezakt. Toch werd die dag in het ziekenhuis de diagnose diabetes type 1 gesteld. Ik weet nog dat ik enorm moest huilen en dat mijn moeder mee huilde. Ik wist wat het inhield. Elke dag, voor de rest van mijn leven, meerdere keren per dag vingerprikken, insuline spuiten en koolhydraten tellen. Plus het risico op complicaties. Overal las ik dat type 1 niet heel erfelijk was. Als je moeder het heeft, heb jij zo’n 2% kans het ook te krijgen. Ik vond  het opvallend dat wij al 3 generaties type 1 doorgaven. Diabetes heeft heel veel verschillende varianten. Best gek, als je bedenkt dat MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young) al sinds eind jaren 70 in wetenschappelijke publicaties genoemd wordt en er op diabetescongressen ook voldoende aandacht voor is. Thuis heb ik direct een bloedtest aangevraagd. Enkele maanden later kreeg ik de uitslag: ik bleek MODY type 3 te hebben. Het werd me door een internist in opleiding opgetogen meegedeeld. Ik mocht per direct stoppen met spuiten en over op 2 keer per dag Gliclazide (80 mg). Dit is een SU-derivaat dat ook bij mensen met diabetes type 2 wordt gebruikt om de alvleesklier meer insuline te laten produceren.’’ - Stefanie in Diactueel.


MODY staat voor Maturity Onset Diabetes of the Young: vrij vertaald staat dat voor ouderdomsdiabetes bij jonge mensen. Bij MODY produceert de alvleesklier niet snel genoeg insuline om een bloedglucosestijging op te vangen. Dit komt door een erfelijke genetische afwijking. Op jonge leeftijd wordt deze vorm van diabetes vaak verward met diabetes type 2. Diabetes type 1 is in minder dan 5% van de gevallen erfelijk overdraagbaar. Bij MODY diabetes ontstaat diabetes bij meerdere generaties binnen hetzelfde gezin op jongere leeftijd. Ongeveer 1-3% van alle mensen met diabetes heeft MODY diabetes. Kenmerkend voor MODY diabetes is dat er geen auto-antistoffen aangetoond kunnen worden en dat de diabetes heel gemakkelijk te behandelen is met een lage insulinedosis. Genetisch onderzoek kan aantonen om welke van de 6 verschillende vormen MODY het gaat.

Welke complicaties kan ik krijgen van diabetes type 2?

“Gisteren viel mij een onprettig lot ten deel. Ik had een hypo die niet op een makkelijke manier (dextro, drinken) omhoog te krijgen was. Dit betekende dat er een ambulance aan te pas moest komen, met succes. Nadat ik weer kon praten en de trillingen in mijn lichaam weg waren, heb ik alles op alles gezet om de waardes hoog te houden.” - Rinetzko op DiabetesTrefpunt.

Diabetes kan leiden tot verschillende nadelige gevolgen op zowel korte als lange termijn. Een sterke ontregeling van de bloedglucose is een korte termijn complicatie. Korte termijn complicaties zijn in het algemeen complicaties die kortdurend klachten geven maar later ook weer terug kunnen komen. Deze ontregeling kan betekenen dat de bloedglucosespiegel te laag wordt of juist te hoog wordt.

Hypo

Als de bloedglucosespiegel onder de 4 mmol/l komt wordt dit een hypoglykemie of hypo genoemd. De klachten beginnen mild, u heeft het gevoel dat u echt iets moet eten. Dit is een duidelijk signaal om even de bloedglucosespiegel te meten. Onderneemt u geen actie en daalt de bloedglucosespiegel verder en gaat het lichaam duidelijkere waarschuwingssignalen geven zoals:
  • Zweten
  • Beven
  • Bleekheid
  • Wazig zien
  • Hartkloppingen
  • Prikkelbaarheid
Het nemen van ongeveer 20 gram glucose in de vorm van snellen suikers (limonadesiroop, druivensuikertabletten) zal de klachten verminderen. Als men deze signalen negeert, ontstaat er in de hersenen een glucosetekort waardoor de hersenen niet goed meer werken. U kunt last krijgen van verwardheid of dronkemansgedrag, uw coördinatie en bewegingen worden slechter. In deze fase van een laag bloedglucosegehalte wordt het steeds moeilijker zelf actie te ondernemen. Wanneer dit niet lukt neemt de sufheid toe en kan een hypoglykemisch coma ontstaan: een diepe bewusteloosheid die terug te draaien is door toediening van glucose of GlucaGen. Het wordt iedereen die insuline spuit aangeraden GlucaGen in huis te hebben voor dergelijke noodsituaties. Vaak heeft de omgeving sneller door dat de bloedglucosespiegel aan het dalen is. Gelukkig komt een ernstige hypoglykemie niet zo vaak voor. Voorkomen is beter dan genezen. Inzicht in diabetes kan helpen dit te voorkomen.

Hyper

Bij een hyperglykemie of hyper is de bloedglucose boven de 10 mmol/l. De klachten die men hierbij heeft, verergeren met het toenemen van de bloedglucosespiegel. Bij een lichte verhoging zijn er milde klachten zoals moeheid, prikkelbaarheid en slechter zien. Naarmate de bloedglucosewaarden hoger worden, nemen de klachten ook toe. De klachten zijn te vergelijken met de klachten die men heeft voordat de diagnose diabetes gesteld werd: dorst, veel drinken en veel plassen. Bij een langdurige milde hyperglykemie ontstaan vaak klachten als jeuk, steenpuisten of schimmelinfecties. 

Een keto-acidose

Bij diabetes type 1 is er een grotere kans op een ernstige ontregeling dan bij diabetes type 2. Men is immers volledig afhankelijk van insuline voor de glucosehuishouding. Bij een insulinetekort, bijvoorbeeld wanneer u geen insuline krijgt of u ziek bent, kan de bloedglucose snel oplopen. Wanneer het lichaam dan vetten gaat verbranden om maar energie te krijgen, spreken we van een zeer ernstige ontregeling: een keto-acidose. Dit is een gevaarlijke ontregeling; de bloedglucose is dan boven de 15 mmol/l, men is misselijk en moet overgeven. In dit geval moet u zeker contact zoeken met een arts. Meestal wordt dan in het ziekenhuis gecontroleerd of er verbrande vetten (ketonen) in uw urine zitten en of uw bloed hierdoor niet te zuur (acidose) geworden is.

Klachten die op langere termijn kunnen ontstaan bij diabetes zijn: 
  • Oogproblemen (retinopathie): in de kleine bloedvaten van het netvlies ontstaan, als gevolg van diabetes, kleine beschadigingen waardoor deze gaan lekken. Dit geeft geen klachten maar is uiteindelijk wel schadelijk.
  • Hart- en vaatziekten: hoge bloedglucosewaarden, verhoogd cholesterol en/of een hoge bloeddruk geven kleine beschadigingen in de bloedvaten, dit kan leiden tot het dichtslibben van de bloedvaten, waardoor de kans op een hartinfarct of beroerte groter is.
  • Nieren (nefropathie): in de nieren kunnen dezelfde beschadigingen als in de kleine bloedvaten van de ogen ontstaan. Ook hiervan ervaart u geen klachten. Pas wanneer een groot deel van de nieren beschadigd is geraakt ervaart u klachten. 
  • Zenuwvezels (neuropathie): van gevoelsproblemen in de voeten (branden, tintelen, doof) tot problemen met de stoelgang en erectiestoornissen.  
De meeste lange termijn complicaties ontstaan zonder duidelijke klachten. Regelmatige controle van de diabetesregulatie is erg belangrijk. Complicaties kunnen dan in een vroeg stadium worden onderkend en waar mogelijk worden behandeld. Controle van de ogen (1x per 1-2 jaar), bloedonderzoek en jaarlijkse voetcontrole is noodzakelijk. Bij de controles wordt gevraagd naar klachten die kunnen duiden op problemen.

Bloedglucosewaarden tussen de 4 en 7 mmol/l, een goede bloeddruk en een goed cholesterolgehalte verminderen de kans op complicaties. U kunt hier dus zelf een belangrijke bijdrage aan leveren door inzicht in diabetes te hebben en een gezond leefpatroon in uw diabetes te hebben. 

Cookies

Om de website van Mediq Direct Diabetes goed te laten werken en u de beste online ervaring te bieden, gebruiken we analytische en functionele cookies.