Op werkdagen voor 17.00 uur besteld, is de volgende dag in huis.

Wat is de oorzaak van mijn diabetes mellitus type 1?

Riet heeft haar diabetes net goed op de rails, maar nu blijkt naast hun oudste dochter ook hun jongste dochter diabetes te hebben. ”Mijn man en ik gingen door de grond.” Met drie vrouwen in een gezin met diabetes type 1 rijst de vraag of erfelijkheid een rol speelt. “Toen ik zelf diabetes kreeg heb ik mijn hele familie uitgeplozen, niemand was bekend met diabetes.”


Wat is diabetes type 1?

Het lichaam heeft suikers (glucose) nodig als brandstof. Deze suikers worden in de cellen van het lichaam opgenomen met behulp van de insuline die in de alvleesklier wordt aangemaakt. Insuline is een noodzakelijk hormoon dat ervoor zorgt dat de glucose uit de voeding via het bloed in de cellen terechtkomt. Wanneer je zelf geen insuline aanmaakt hebben de lichaamscellen geen brandstof en kan je lichaam niet meer functioneren. Dat is het geval bij mensen met diabetes type 1. 

Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte. Een verkeerde afweerreactie zorgt ervoor dat het lichaam de eigen insuline producerende cellen kapot maakt. Het afweersysteem bestrijdt de infecties, maar ook de insuline producerende cellen in het lichaam. Bij diabetes type 1 worden de bètacellen in de alvleesklier die de insuline maken vernietigd. Hierdoor zijn mensen met diabetes type 1 afhankelijk van toegediende insuline. Hoe deze ‘fout’ in het afweersysteem ontstaat in nog niet precies duidelijk. Erfelijkheid speelt zeker een rol, maar is zeker niet de enige factor.

Familierelatie met diabetes type 1 Risico op diabetes type 1
Broer of zus
Vader of moeder
Beide ouders
Neef of nicht
Eeneiige tweelingbroer of -zus
1-8%
1-4%
20-40%
1-2%
23-50%

Welke factoren precies een rol spelen, is niet duidelijk. Wel is bekend dat we in China en Japan de minste patiënten met diabetes type 1 vinden. Daarnaast kunnen virussen een rol spelen bij de verstoring van het afweersysteem. Helaas kan er geen eenduidig antwoord worden geven op wat nu de oorzaak is van diabetes. Organisaties als het JDRF ondersteunen nog volop onderzoek dat wordt gedaan om de oorzaken te doorgronden.

Hoe kan ik de klachten van diabetes type 1 verklaren?

"Ik was altijd moe. Ik sprak weinig af met vriendinnetjes, omdat ik na school wilde slapen en 's middags op school moest ik ook echt mijn best doen om wakker te blijven. Ook had ik constant dorst en viel ik in korte tijd veel af. Bovendien kon ik opeens het bord niet meer lezen. Voor mijn moeder genoeg redenen om naar de dokter te gaan. Bloed geprikt en jawel hoor, een veel te hoge bloedsuikerspiegel." - Meta 17 jaar DM1.


Bij diabetes type 1 is er sprake van een gevaarlijk tekort aan insuline. De bloedglucose kan hierdoor heel hoog oplopen. Het lichaam probeert dit tegen te gaan door glucose via de nieren kwijt te raken. Hiermee gaat veel vocht verloren en moet je veel plassen. Om het vocht aan te vullen gaat men vervolgens heel veel drinken. Het lichaam heeft te weinig energie in de lichaamscellen, dit geeft sterke vermoeidheid. Om toch de noodzakelijke brandstof te verkrijgen worden lichaamsvetten als ‘nood’ brandstof gebruikt. De vetten worden snel verbrand, waardoor men in een hele korte tijd veel afvalt. Vaak zijn mensen dan onterecht bang dat er sprake is van kanker. De vetverbranding geeft een ophoping van afvalstoffen, waardoor het lichaam gaat verzuren. Dit heet een diabetische keto-acidose; een ernstige ontregeling van de bloedglucosespiegel. Hierbij is men misselijk, moet overgeven en voelt zich uitgeput en echt ziek. De symptomen van diabetes type 1 zijn voor kinderen en volwassenen hetzelfde. 

Alarmerende diabetes symptomen zijn:
  • Vaak en veel moeten plassen.
  • Erge dorst, ook ’s nachts en dus ook veel drinken.
  • Vermageren zonder dat daarvoor een reden bestaat.
  • Onverklaarbare vermoeidheid.

Hoe weet ik nu of ik diabetes type 1 of type 2 heb?

“Bij diabetes denken de meeste mensen aan type 2, maar dat is toch echt iets anders dan type 1. Ik wil dat er meer onderscheid wordt gemaakt en dat diabetes draaglijker wordt gemaakt. Ik vind het nu een hele klus om je bloedsuikers zo goed mogelijk te houden, steeds weer te meten, altijd op te letten op wat je doet en wat je eet.” - Ilona, Pompnet.

Diabetes type 1 en diabetes type 2, beide heten diabetes, maar wat zijn nu de overeenkomsten en wat zijn de verschillen? Diabetes type 1 en diabetes type 2 zijn als een soort tweeling, uit dezelfde familie en erg identiek. De overeenkomsten zijn onmiskenbaar:
  • Verhoging van de bloedglucosespiegel.
  • Verhogen het risico op complicaties aan het hart, bloedvaten, nieren, ogen en voeten.
  • Kans op lage bloedglucosespiegels (hypo) als gevolg van de behandeling.
  • Vragen continue aandacht voor leefstijl en voeding.
Er zijn echter ook fundamentele verschillen:
  • Diabetes type 1 ontstaat snel, diabetes type 2 langzaam: de kans op complicaties bij het ontdekken van de diabetes is hiermee groter.
  • Bij diabetes type 1 wordt er geen eigen insuline meer gemaakt. Bij diabetes type 2 maakt de alvleesklier nog insuline maar dit is te weinig of deze werkt niet goed, hiermee is de kans op acute ernstige ontregeling heel klein. 
  • Diabetes type 1 wordt altijd behandeld met insuline, diabetes type 2 vaak ook met tabletten.
  • Diabetes type 2 gaat vaak gepaard met een te hoog gewicht, hoge bloeddruk en hoge cholesterolspiegel. Hierdoor is al snel meer kans op schade aan hart en bloedvaten.
Het is een misvatting te denken dat diabetes type 2 minder erg is, de kans op complicaties is door de verstoring van de stofwisseling juist hoger.

Ik ben niet te zwaar, maar heb toch diabetes type 2. Hoe kan dat?

“Vanaf het begin was er twijfel over welk type diabetes ik had. Ik ben 1.89 meter en weeg 77 kilo. Diabetes kreeg ik pats boem, van de ene dag op de andere. Ik reageerde wisselend op de medicijnen, ik heb anderhalf jaar op en neer bewogen tussen de 2 en de 30, afschuwelijk was het. De huisarts zei: iedereen reageert anders, je hebt echt type 2. We moeten uitproberen welke medicijnen bij jou passen. Ruim anderhalf jaar zat ik in de lappenmand, toen wilde ik naar een internist. Binnen drie weken wist ik dat ik LADA had.”- Fia 47 jaar LADA DM. 

Diabetes type 1 openbaart zich meestal op jongere leeftijd, maar kan zich ook op latere leeftijd manifesteren. Vaak is het dan minder heftig en is het tijdsbeloop van klachten tot diagnose veel langer. Dit noemen we LADA diabetes. LADA staat voor Latent Autoimmune Diabetes of the Adult. LADA lijkt op diabetes type 1, het heeft dezelfde kenmerken alleen beginnen ze bij LADA pas op latere leeftijd. De klachten lijken meer op diabetes type 2: moeheid en veel plassen. Anders dan bij diabetes type 2 is het echter wel duidelijk dat het afweersysteem zich tegen de eigen alvleesklier richt. Er zijn ook antistoffen tegen de insuline producerende cellen aantoonbaar. Het is dus een eigenlijk een ‘langzame’ diabetes type 1.

Welke complicaties kan ik krijgen van diabetes type 1?

“Als ik niet goed inschat hoeveel insuline ik nodig heb, kan ik met mijn bloedsuikerwaarde hoger of lager uitkomen. De gevolgen kunnen heel vervelend zijn, maar zijn ook voor iedereen anders. Bij een lage bloedglucosespiegel, een hypo, is het belangrijk dat ik zo snel mogelijk suikers neem. In al mijn tassen en zakken heb ik ook dextrose tabletten zitten. Als ik een hypo heb zie ik bleek, ben ik afwezig, kan ik erg emotioneel reageren, heb ik moeite uit mijn woorden te komen en kan ik geen keuzes maken. Van te hoge waardes krijg ik dorst, moet ik veel plassen, ben ik moe en kan ik chagrijnig worden. Op zo’n moment zal ik extra insuline toe moeten dienen.” Bron: Cathy op Onzichtbaarziek


Diabetes kan leiden tot verschillende nadelige gevolgen op zowel korte als lange termijn. Een sterke ontregeling van de bloedglucose is een korte termijn complicatie. Korte termijn complicaties zijn in het algemeen complicaties die kortdurend klachten geven maar later ook weer terug kunnen komen. Deze ontregeling kan betekenen dat de bloedglucosespiegel te laag wordt of juist te hoog wordt.

Hypo

Als de bloedglucosespiegel onder de 4mmol/l komt wordt dit een hypoglykemie of hypo genoemd. De klachten beginnen mild, u heeft het gevoel dat u echt iets moet eten. Dit is een duidelijk signaal om even de bloedglucosespiegel te meten. Onderneemt u geen actie en daalt de bloedglucosespiegel verder en gaat het lichaam duidelijke waarschuwingssignalen geven zoals:
  • Zweten
  • Beven
  • Bleekheid
  • Wazig zien
  • Hartkloppingen
  • Prikkelbaarheid

Het nemen van ongeveer 20 gram glucose in de vorm van snelle suikers (limonadesiroop, druivensuikertabletten) zal de klachten verminderen. Als men deze signalen negeert, ontstaat er in de hersenen een glucosetekort waardoor de hersenen niet goed meer werken. U kunt last krijgen van verwardheid of dronkemansgedrag, uw coördinatie en bewegingen worden slechter. In deze fase van een laag bloedglucosegehalte wordt het steeds moeilijker zelf actie te ondernemen. Wanneer dit niet lukt neemt de sufheid toe en kan een hypoglykemisch coma ontstaan: een diepe bewusteloosheid die terug te draaien is door toediening van glucose of GlucaGen. Het wordt iedereen die insuline spuit aangeraden GlucaGen in huis te hebben voor dergelijke noodsituaties. Vaak heeft de omgeving sneller door dat de bloedglucosespiegel aan het dalen is. Gelukkig komt een ernstige hypoglykemie niet zo vaak voor. Voorkomen is beter dan genezen. Inzicht in diabetes kan helpen dit te voorkomen.

Hyper

Bij een hyperglykemie of hyper is de bloedglucose boven de 10 mmol/l. De klachten die men hierbij heeft, verergeren met het toenemen van de bloedglucosespiegel. Bij een lichte verhoging zijn er milde klachten zoals moeheid, prikkelbaarheid en slechter zien. Naarmate de bloedglucosewaarden hoger worden, nemen de klachten ook toe. De klachten zijn te vergelijken met de klachten die men heeft voordat de diagnose diabetes gesteld werd: dorst, veel drinken en veel plassen. Bij een langdurige milde hyperglykemie ontstaan vaak klachten als jeuk, steenpuisten of schimmelinfecties. 

Een keto-acidose

Bij diabetes type 1 is er een grotere kans op een ernstige ontregeling dan bij diabetes type 2. Men is immers volledig afhankelijk van insuline voor de glucosehuishouding. Bij een insulinetekort, bijvoorbeeld wanneer u geen insuline krijgt of u ziek bent, kan de bloedglucose snel oplopen. Wanneer het lichaam dan vetten gaat verbranden om maar energie te krijgen, spreken we van een zeer ernstige ontregeling: een keto-acidose. Dit is een gevaarlijke ontregeling; de bloedglucose is dan boven de 15 mmol/l, men is misselijk en moet overgeven. In dit geval moet u zeker contact zoeken met een arts. Meestal wordt dan in het ziekenhuis gecontroleerd of er verbrande vetten (ketonen) in uw urine zitten en of uw bloed hierdoor niet te zuur (acidose) geworden is.

Klachten die op langere termijn kunnen ontstaan bij diabetes zijn:
  • Oogproblemen (retinopathie): als gevolg van diabetes ontstaan in de kleine bloedvaten van het netvlies kleine beschadigingen waardoor deze gaan lekken.
  • Hart- en vaatziekten: hoge bloedglucosewaarden, verhoogd cholesterol en/of een hoge bloeddruk geven kleine beschadigingen in de bloedvaten, dit kan leiden tot het dichtslibben van de bloedvaten, waardoor de kans op een hartinfarct of beroerte groter is.
  • Nieren (nefropathie): in die nieren kunnen dezelfde beschadigingen als in de kleine bloedvaten van de ogen ontstaan. Ook hiervan ervaart u geen klachten. Pas wanneer een groot deel van de nieren beschadigd is geraakt ervaart u klachten.
  • Zenuwstelsel (neuropathie): van gevoelsproblemen in de voeten (branden, tintelen, doof) tot problemen met de stoelgang en erectiestoornissen.

De meeste lange termijn complicaties ontstaan zonder duidelijke klachten. Regelmatige controle van de diabetesregulatie is erg belangrijk. Complicaties kunnen dan in een vroeg stadium worden onderkend en waar mogelijk worden behandeld. Controle van de ogen (1x per 1-2 jaar), bloedonderzoek en jaarlijkse voetcontrole is noodzakelijk. Bij de controles wordt gevraagd naar klachten die kunnen duiden op problemen.

Bloedglucosewaarden tussen de 4 en 7 mmol/l, een goede bloeddruk en een goed cholesterolgehalte verminderen de kans op complicaties. U kunt hier dus zelf een belangrijke bijdrage aan leveren door inzicht in diabetes te hebben en een gezond leefpatroon in uw diabetes te hebben. 

Cookies

Om de website van Mediq Direct Diabetes goed te laten werken en u de beste online ervaring te bieden, gebruiken we analytische en functionele cookies.